Dünya genelindeki borsalar, dünkü sert düşüşlerin ardından bugün kısmen toparlanarak yükselirken, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin yatırımcılara güven verici açıklamaları piyasaların istikrar kazanmasına yardımcı oldu.
Japon Nikkei endeksi, Ekim 1987’den bu yana en büyük günlük kaybını yaşadıktan sonra, dün yüzde 12’lik bir düşüşle kapanmıştı. Ancak bugün, bu kayıpların telafi edilmesiyle endeks yüzde 10’dan fazla değer kazandı.
Avrupa’nın büyük şirketlerini takip eden STOXX 600 endeksi, dünkü yüzde 2,2’lik kaybın ardından yüzde 0,5 oranında bir artış gösterdi. Artış, özellikle bankacılık, seyahat ve eğlence sektörleri öncülüğünde gerçekleşti.
Para piyasalarında ise temkinli bir seyir gözlemlendi. Yen, art arda beşinci seanslık yükselişiyle yedi aylık zirvesine ulaşmasının ardından bugün yüzde 1 oranında bir düşüş yaşadı.
Uzmanların dünkü ve bugünkü piyasa hareketlerine dair yorumları şu şekilde:
**Chris Beauchamp, Baş Piyasa Stratejisti, IG, Londra:**
“Japonya’nın yüzde 10 ila yüzde 12 düşüş yaşadığını görmek, birçok yatırımcı için büyük bir şok etkisi yarattı. Teknoloji hisselerinde de benzer bir düşüş yaşandı; Nasdaq 100 ve Nasdaq Composite, zirve seviyelerinden yüzde 17 kadar düşüş yaşadı. Bu durumun dip nokta olup olmadığını ya da iki ay içinde tekrar geri dönecek mi olacağını bilmek zor. Ancak yılın bu döneminde piyasalarda zayıflık görmek oldukça normal.”
**Mohit Kumar, Avrupa Baş Ekonomisti, Jefferies, Londra:**
“Piyasalarda bir miktar istikrar geri dönüyor. Fed’in faizlerde kesinti yapacağı veya eylülde büyük bir faiz indirimi gerçekleştireceği beklenmiyor. ABD ve Avrupa ekonomilerinin sert bir inişe geçeceğini düşünmüyoruz. Son dönemdeki piyasa tepkileri, ABD ekonomisine dair algıdaki değişim, carry trade’lerin çözülmesi, düşük yaz likiditesi ve jeopolitik endişelerden kaynaklandı.”
**Mark Dowding, CIO, RBC BlueBay Varlık Yönetimi, Londra:**
“Faizler ve resesyon korkuları nedeniyle hisse senetlerinde yaşanan dalgalanmaların ardından piyasalarda istikrar bekliyoruz. Japon hisse senetlerinin güçlü bir sıçrama yapmasını bekliyoruz. Japon devlet tahvili getirileri fazla yükseldi ve yenin değerlenmesinin şimdilik duracağını düşünüyoruz.”
**Seo Sang-Young, Analist, Mirae Asset Securities, Seul:**
“Ekonomik durgunluk henüz başlamış değil, ancak piyasa büyük bir şok yaşadı. Yakın vadede bir toparlanma olabilir, ancak ekonomi yavaşladığı için oynaklık devam edebilir. Dünkü keskin düşüşlerin ardından aşağı yönlü riskler azalmışken, yukarı yönlü etmenler de sınırlı olabilir. Piyasa, dördüncü çeyrekte durgunluğu fiyatlamaya başlayabilir ve ekonomik veriler daha fazla önem kazanacak.”
**John Milroy, Özel Servet Danışmanı, Ord Minnett, Sydney:**
“Bu tür büyük hareketleri uzun zamandır görmemiştik. Bu yükselişin sürdürülebilir olup olmadığını bilmek zor, ancak piyasanın pahalı işlem gördüğünü düşünüyorum. Hâlâ kenarda önemli miktarda nakit bulunuyor, bu nedenle büyük düşüşlerin uzun sürmesini beklemiyorum. Ancak VIX’in (Volatilite Endeksi) geçen ay yükseldiğini gözlemliyorum.”
**Wong Kok Hoi, APS Varlık Yönetimi Kurucusu ve Eş Başkanı, Singapur:**
“Intel ve Nvidia gibi bazı hisse senetlerindeki satışlar korkutucu olabilir ve bu nedenle ABD ve Japonya’daki yükselişin bir süre duraklama yaşayabileceğini düşünüyorum. Sağduyu ve akılcılık piyasalara geri dönecektir. Ancak kaldıraçlı carry trade stratejilerinin kapsamı ve yaşanan kayıplar belirsizliğini koruyor. Bazı stratejiler, bu sert düşüşten ciddi şekilde etkilenmiş olabilir.”
**Ryota Abe, Ekonomist, SMBC, Singapur:**
“Satışların boyutu büyük, ancak ABD ekonomisindeki resesyon korkuları azalmış gibi görünüyor. Piyasa duyarlılığı, küresel ekonomi ve jeopolitik risklere karşı daha temkinli bir yaklaşım benimseyecektir. Önümüzdeki çeyreklerde açıklanacak ABD ekonomik verileri, ekonominin yavaşlamaya devam edeceğini işaret edebilir ve bu da resesyon beklentilerini güçlendirebilir.”
**Vasu Menon, Yatırım Stratejisi Genel Müdürü, OCBC, Singapur:**
“Piyasanın dibe vurduğunu söylemek için henüz erken. Ekonomi ve kâr görünümünde önemli değişiklikler olup olmadığını ve aceleci davranmanın gerekip gerekmediğini değerlendirmek için ekonomik verileri izlememiz gerekiyor. Resesyon korkularının haklı olup olmadığını görmek için birkaç hafta daha beklememiz gerekebilir. Satışlar, ABD ekonomisinin çökmesinden değil, yen carry işlemlerinin çözülmesinden ve yapay zeka endişelerinden kaynaklanıyor. Bu nedenle Fed’in devreye girip borsa yatırımcılarının kayıplarını azaltması için bir nedeni yok.”
**Ron Shamgar, Avustralya Hisse Senetleri Müdürü, Tamim Varlık Yönetimi, Sydney:**
“Piyasa kargaşası, büyük ölçüde yen carry trade’inin kısmen çözülmesinden kaynaklanıyor. Bu durum, ABD istihdam verilerinin beklentilerden biraz daha zayıf olması ve İran’ın İsrail’e olası bir saldırıda bulunabileceği gibi jeopolitik risklerle birleşti. Önümüzdeki birkaç hafta boyunca dalgalanmanın devam edeceğini ve hisse senedi fiyatlarının yönünün ağustos sonunda açıklanacak bilançolar tarafından belirleneceğini düşünüyoruz.”
