Ekim ayına ilişkin açlık ve yoksulluk sınırı araştırması, Türkiye’de geçim maliyetlerinin ulaştığı noktayı bir kez daha gözler önüne serdi. Birleşik Kamu-İş’in açıkladığı verilere göre dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 126 bin lirayı aşarken asgari ücret ve emekli aylıkları temel ihtiyaçların gerisinde kaldı. Maaşlarla geçim giderleri arasındaki fark giderek açılırken araştırmada ortaya çıkan rakamlar dikkat çekti.
Türkiye’de geçim maliyetleri ekim ayında yükselişini sürdürürken çalışanlar ve emeklilerin gelirleriyle temel ihtiyaç harcamaları arasındaki fark daha da belirginleşti. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun son araştırmasında dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 126 bin lirayı aşarken asgari ücretin açlık sınırının 11 bin 778 lira, en düşük emekli aylığının ise 16 bin 103 lira gerisinde kaldığı ortaya çıktı.
DÖRT KİŞİLİK AİLENİN BESLENMESİ AYLIK 39 BİN 853 BİN TL
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu bünyesinde faaliyet gösteren KAMU-AR’ın Ekim 2026 araştırması, mutfak masraflarındaki artışın aile bütçelerine etkisini gözler önüne serdi. Verilere göre dört kişilik bir ailenin yeterli ve dengeli beslenebilmesi için aylık 39 bin 853 lira harcaması gerekiyor. Barınma, ulaşım, eğitim ve diğer zorunlu giderlerin de hesaba katılmasıyla yoksulluk sınırı 126 bin 821 liraya ulaştı. Araştırmada açlık sınırının en düşük memur maaşına oranı ise yüzde 55 olarak hesaplandı. Eylül ayıyla karşılaştırıldığında açlık sınırında 1.155 liralık artış yaşanırken gıda dışındaki zorunlu harcamalar 2 bin 201 lira yükseldi. Böylece bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gereken toplam tutar yalnızca bir ayda 3 bin 356 lira arttı. Yıllık değişim ise daha dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Son 12 ayda açlık sınırı 9 bin 792 lira, yoksulluk sınırı ise 34 bin 583 lira yükseldi.
ASGARİ ÜCRET VE EMEKLİ MAAŞI MUTFAK MASRAFLARINA YETMEDİ
Birleşik Kamu-İş’in ekim ayı araştırması, asgari ücretli çalışanlar ile emeklilerin temel gıda harcamalarını karşılamakta yaşadığı güçlüğü ortaya koydu. 28 bin 75 liralık asgari ücret, dört kişilik bir ailenin açlık sınırının 11 bin 778 lira gerisinde kaldı. En düşük emekli aylığı ile açlık sınırı arasındaki fark ise 16 bin 103 liraya ulaştı.
Araştırmada yapılan hesaplamalara göre asgari ücret, dört kişilik bir ailenin aylık beslenme giderlerinin yalnızca 21 gününü karşılayabiliyor. En düşük emekli aylığıyla ise aynı ailenin yaklaşık 17 günlük gıda ihtiyacı karşılanabiliyor. Üstelik bir hanede dört kişinin asgari ücretle çalışması durumunda elde edilen toplam 112 bin 300 liralık gelir dahi yoksulluk sınırının altında kalıyor. KAMU-AR, mevcut gelir düzeylerinin özellikle asgari ücretliler ve düşük aylık alan emekliler açısından gıda yoksulluğu riskini artırdığına dikkat çekti.
MEMUR MAAŞLARI DA GEÇİM MALİYETİNİN GERİSİNDE KALDI
Artan yaşam giderleri karşısında memur maaşlarının alım gücünde de gerileme yaşandığı belirtildi. Aile ve çocuk yardımlarıyla birlikte 70 bin 218 liraya ulaşan en düşük memur maaşının yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 57’den yüzde 55’e düştü. Temmuz ayında 81 bin 23 liraya yükselen ortalama memur maaşı da dört kişilik bir ailenin zorunlu harcamalarını karşılamaya yeterli olmadı. Araştırmaya göre bu tutar, ekim ayında hesaplanan yoksulluk sınırının ancak yüzde 64’üne denk geldi. KAMU-AR’ın hesaplamalarında, yoksulluk sınırına ulaşılabilmesi için en düşük memur maaşının en az yüzde 80, ortalama memur maaşının ise yüzde 56,5 oranında artırılması gerektiği ifade edildi.
MUTFAKTA EN BÜYÜK YÜK ET VE SÜT ÜRÜNLERİNDE
Ankara’daki market fiyatları esas alınarak hazırlanan araştırma, temel besin gruplarının aile bütçesinde oluşturduğu maliyeti de ortaya koydu. Ekim ayında dört kişilik bir ailenin et, balık ve yumurta ihtiyacını karşılayabilmesi için ayırması gereken aylık tutar 11 bin 760 liraya çıktı. Süt, yoğurt ve peynir gibi ürünlere yönelik harcama ise 8 bin 208 lira olarak hesaplandı.
Sebze fiyatlarındaki artış da mutfak giderlerini yükseltti. Bir önceki aya göre 744 lira artan sebze harcaması 6 bin 161 liraya ulaşırken taze meyve için gereken aylık tutar 220 liralık yükselişle 3 bin 166 lira oldu. Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama ise 913 lira olarak belirlendi. Açıklanan rakamlar, sağlıklı ve dengeli beslenmenin özellikle dar gelirli haneler üzerindeki mali yükünü gözler önüne serdi.
EKMEK, MAKARNA VE UNUN AYLIK MALİYETİ 3 BİN LİRAYI AŞTI
Araştırmada, sofraların temel ürünleri arasında bulunan ekmek, un ve makarna için yapılması gereken aylık harcamanın 3 bin 356 liraya yükseldiği görüldü. Bu ürün grubunun maliyeti eylül ayına kıyasla 40 lira artarken geçen yılın aynı dönemine göre yaşanan yükseliş 869 lirayı buldu. Pirinç ve bulgur için hesaplanan aylık harcama 1.634 lirada, yağ giderleri ise 1.044 lirada sabit kaldı. Ancak yıllık karşılaştırmada pirinç ve bulgur maliyetinin 422 lira, yağ harcamasının da 294 lira arttığı belirlendi. Şeker, bal, pekmez ve reçel gibi ürünlere ayrılması gereken tutar, ekim ayında 7 liralık artışla 2 bin 833 liraya çıktı. Zeytin harcaması ise önceki aya göre değişmeyerek 779 lira olarak kaydedildi. Son bir yıllık dönemde şeker, bal, pekmez ve reçel grubunun maliyetinde 630 liralık, zeytin harcamasında ise 37 liralık artış yaşandı.
EKİM AYINDA KİŞİ BAŞINA AÇLIK SINIRI NE KADAR OLDU?
KAMU-AR’ın araştırmasında yalnızca dört kişilik ailenin toplam gıda harcamaları değil, aile bireylerinin yaş ve günlük enerji ihtiyaçlarına göre beslenme maliyetleri de hesaplandı. Çalışmada yetişkin erkek için günlük 2 bin 800, yetişkin kadın için 2 bin 200, genç birey için 3 bin ve çocuk için 1.600 kalorilik beslenme ihtiyacı esas alındı.
Ekim 2026 verilerine göre kişi başına aylık açlık sınırı şöyle belirlendi:
Yetişkin erkek: 11.636 TL
Yetişkin kadın: 9.139 TL
Genç birey: 12.450 TL
Çocuk: 6.632 TL
Ortaya çıkan tablo, yeterli ve dengeli beslenme için gereken harcamanın yaşa ve günlük kalori ihtiyacına göre değiştiğini gösterdi. Araştırmada dört kişilik bir ailenin toplam aylık açlık sınırı 39 bin 853 lira, gıda dışındaki zorunlu ihtiyaçların da dahil edildiği yoksulluk sınırı ise 126 bin 821 lira olarak hesaplandı.
