Avrupa’da enerji krizi endişesi kış öncesinde yeniden gündeme geldi. Doğal gaz fiyatları 2022’den bu yana ilk kez 100 euro seviyesine yükselirken depolardaki rezervlerin geçen yılın gerisinde kalması kaygıları artırdı. AB Komisyonu, hâlihazırda evlerini yeterince ısıtamayan yaklaşık 50 milyon kişiye yenilerinin eklenebileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği’nde yüksek enerji fiyatları, kış yaklaşırken milyonlarca hanenin geçim yükünü ağırlaştırıyor. AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, normal şartlarda bile yaklaşık 50 milyon Avrupalının evini yeterince ısıtamadığına dikkat çekerek artan maliyetler nedeniyle bu yıl daha fazla kişinin ısınma sorunu yaşayabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa’da doğal gaz fiyatları üç katına çıktı
Avrupa enerji piyasalarında yaşanan sert yükseliş, kış öncesinde maliyet baskısını artırdı. Toptan doğal gaz fiyatları, Aralık 2022’den bu yana ilk kez megavatsaat başına 100 euro seviyesine ulaşırken İran’daki savaş başlamadan önceki fiyatların yaklaşık üç katına çıktı. Avrupa Birliği’nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı da geçen yılın gerisinde kaldı. Geçen yıl aynı dönemde yüzde 83 olan doluluk oranı, bu yıl yüzde 75 olarak kaydedildi. Küresel enerji piyasalarındaki yükselişte İran, Ukrayna ve Yemen’de devam eden çatışmaların üretim ve tedarik zincirlerinde oluşturduğu aksaklıklar etkili oldu. Petrol fiyatları da gelişmelerden etkilenirken Brent petrolün varili 110,22 dolara, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli işlemlerdeki fiyatı ise 101,38 dolara ulaştı.
AB’den yüksek enerji faturalarına karşı destek mesajı
AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, enerji maliyetlerindeki artışın hanelerin yanı sıra Avrupa’daki sanayi kuruluşlarını da olumsuz etkilediğini belirtti. Jorgensen, işletmelerin üzerindeki maliyet yükünü hafifletecek önlemlerin enerji bakanları toplantısında ele alınacak başlıca konular arasında bulunduğunu aktardı. Enerji fiyatlarındaki yükselişten en fazla etkilenen düşük gelirli hanelere dikkat çeken Jorgensen, bazı üye ülkelerin fosil yakıt tüketimine yönelik doğrudan destekler sağlamasının gerekebileceğini ifade etti. Ancak bu tür uygulamaların kalıcı hâle getirilmemesi gerektiğini belirterek yardımların belirli kesimlere yönelik ve geçici nitelikte olması gerektiğini vurguladı. Avrupa Birliği’nin enerji tedarikinde 2022 yılındaki krize göre daha dayanıklı bir konuma geldiğini savunan Jorgensen, doğal gaz tüketiminin söz konusu döneme kıyasla yüzde 18 gerilediğini hatırlattı. Tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesiyle arz güvenliğinin güçlendirildiğini belirten Jorgensen, mevcut koşullarda bir enerji arz krizi öngörmediklerini ancak yüksek fiyatların vatandaşlar üzerindeki ekonomik baskısının devam ettiğini dile getirdi.
Enerjide dışa bağımlılığı azaltacak yeni önlemler gündemde
AB Dönem Başkanı İrlanda’nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O’Brien ise Avrupa’nın enerji stokları bakımından güçlü bir durumda olduğunu, temel sorunun tedarik yetersizliğinden çok yükselen fiyatlar olduğunu söyledi. Üye ülkelerin enerji faturalarını hafifletmek amacıyla vergi indirimleri ve geçici mali destekler uyguladığını anımsatan O’Brien, mevcut tedbirlerin yanında uzun vadeli politikaların da hayata geçirilmesi gerektiğine işaret etti. Avrupa’nın ithal petrol ve doğal gaza bağımlılığını azaltmasının önemine değinen O’Brien, yenilenebilir enerji yatırımlarına hız verilmesi ve elektrik şebekelerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Jorgensen de enerji maliyetlerinin kalıcı olarak düşürülmesi için tüketimde verimliliğin artırılmasını önerdi. Elektrikli ısı pompaları ile elektrikli araçların daha geniş ölçekte kullanılması çağrısında bulunan Jorgensen, 2030 sonrasında AB’nin enerji stratejisinde yenilenebilir kaynakların, nükleer enerjinin de yer aldığı temiz enerji teknolojilerinin ve elektrifikasyonun daha belirleyici bir rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
