Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ayçiçeği üreticilerinin sorunları ve beklentileri ile ilgili görüntülü basın açıklaması yaptı. “Akdeniz Bölgesi’nde ayçiçeği hasadı başladı, çiftçilerimiz beklediği verimi alamıyor,” diyen Bayraktar, üreticinin yeterli geliri elde edemediğini, tüketicinin ise ayçiçeği yağını pahalı tükettiğini belirtti. Bayraktar ayrıca, önümüzdeki üretim sezonunda bazı ürünlerde başlanacak olan üretim planlamasında ayçiçeğinin mutlaka olması gerektiğini söyledi.
Ayçiçeğinin Önemi ve Üretim Durumu
Bayraktar, “Ayçiçeği, ülkemiz ekonomisi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Tohumları yüzde 40-45 oranında yağ içermekte olup, sıvı yağ tüketimimizin yüzde 80’i ayçiçeğinden elde ediliyor. Küspesinin içerdiği yüzde 30-40 oranındaki protein ile de değerli bir yem olarak hayvan beslemesinde kullanılıyor,” dedi. Ancak bu yıl beklenen yağışların gelmemesi ve aşırı sıcaklıkların etkisiyle çiftçiler verim kaybı yaşadı. Ülkemizde ayçiçeği üretimi yeterince artırılamıyor ve ithalat yoluyla karşılanmak zorunda kalıyor. 2023 yılında ayçiçeği tohumu, yağı ve küspesi için toplam 2 milyar 67 milyon dolar ödendi.
Artan Maliyetler ve Fiyat Beklentisi
Ayçiçeğinde fiyat, üreticilerimizin refahı için ne kadar önemliyse, üretimin istenilen düzeyde artması için de o kadar önemlidir. Bayraktar, “Geçtiğimiz günlerde Çukobirlik, 2024/2025 kampanya dönemi için yağlık ayçiçeği alım fiyatını yüzde 24,4 oranında artırarak brüt kilo başına 15 lira 30 kuruş olarak açıkladı. Üreticilerimiz artan maliyetler karşısında bu fiyatı yeterli bulmuyor,” şeklinde konuştu. Üreticiler, yüksek girdi maliyetleri ve azalan verimle birlikte yeterli geliri elde edecek fiyatların oluşmasını bekliyor.
Ayçiçeği Yağı Fiyatlarında Artış
Bayraktar, “Ayçiçeğinde geçtiğimiz iki yılda üretici fiyatları maliyet seviyesinde kaldı. Çiftçilerimiz yüksek girdi maliyetlerini karşılayarak üretimini devam ettirmekte zorlanırken, tüketicilerimiz ise uygun fiyatla yağ tüketemiyor. 2024 yılı Ocak ayında ayçiçek yağı litre fiyatı 58 lira iken Haziran ayında yüzde 15 oranında artarak, litre fiyatı 67 liraya yükseldi,” diyerek, halkın en çok tükettiği yağ olan ayçiçek yağındaki fiyat artışlarının kontrol edilebilmesi için üretimin artırılması gerektiğini vurguladı.
Üretim Planlaması ve Desteklerin Önemi
Bayraktar, “Üreticilerimiz yüksek girdi fiyatlarıyla üretimlerini devam ettiriyor. Haziran ayı itibarıyla girdi fiyatlarını incelediğimizde; mazot fiyatları yıllık yüzde 78,5, gübre fiyatları yüzde 51, tarım ilacı fiyatları da yüzde 58 oranında arttı. Bu maliyet yükü altında üretim yapan çiftçilerimiz emeğinin karşılığını almalıdır,” dedi. Ayçiçeği üretiminin artırılması ve ithalata bağımlılığın azaltılması için üretim planlaması yapılmalı, fiyat ve pazarlama garantisi verilmeli ve destek miktarları planlama öncesinde açıklanmalıdır.
