Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), enflasyon hesaplamalarına ve kurumla ilgili çıkan haberlere dair detaylı bir açıklama yaptı. TÜİK, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eleştirilerine yönelik olarak, bilimsel bir temele dayanmayan eleştirilerin yanıltıcı beyanlara dönüştüğünü vurguladı. Açıklamada, “Çıkan tartışmalar, Türkiye İstatistik Kurumu’nun, Avrupa Birliği’ne üye ve aday ülkeler, EFTA ülkeleri, ABD ve Kanada’da olduğu gibi seçilmiş homojen maddeler haricinde kalan ürünlerin fiyatlarının yayımlanmaması kararının ne denli isabetli olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur” ifadeleri kullanıldı.
TÜFE Sepeti ve Harcama Grupları
TÜİK’in açıklamasında, 2024 yılı itibarıyla TÜFE sepetinde 12 ana harcama grubunun bulunduğu, bu grupların 43 harcama grubuna ayrıldığı ve bu gruplar altında 90 alt harcama grubunda yer alan 143 temel başlığın bulunduğu belirtildi. Bu başlıklar altında ise 406 madde ve bu maddelerin altında 913 madde çeşidi yer aldığı ifade edildi. Örneğin, “uzman doktor ücreti” temel başlığı altında farklı kategorilerde muayene ve katılım ücretlerinin yer aldığı belirtildi.
Fiyat Bilgisi Yayınlama Politikası
Açıklamada, dünya genelinde önde gelen istatistik kurumlarının madde düzeyinde tüm fiyatları hesaplamadığı ve yayımlamadığı vurgulandı. TÜİK, bu uygulamanın manipülasyonları önlemek amacıyla tercih edildiğini ve TÜİK’in şeffaf bir kurum olarak bu politikayı izlediğini belirtti.
Barkod ve Web Kazıma Yöntemleriyle Veri Toplama
TÜİK, enflasyon hesaplamalarında yenilikçi veri toplama yöntemlerini kullandığını açıkladı. 2018 yılında başlayan barkod (satış) verilerinin TÜFE veri derleme süreçlerine entegre edilmesi çalışmaları kapsamında, 2024 yılı itibarıyla barkod verileriyle derlenen fiyatların toplam fiyatların yüzde 42.6’sını oluşturduğu bildirildi. Ayrıca, 2022’den itibaren web kazıma yöntemiyle de veri toplandığı ve bu yöntemin beyaz eşya, elektronik ürünler, giyim gibi uygun kategorilerde kullanıldığı ifade edildi.
Diğer Ülkelerdeki Uygulamalar Nasıl?
TÜİK, fiyat bilgisi yayımlama konusunda diğer ülkelerin uygulamalarına da değindi. Danimarka, Fransa, Almanya, İspanya, İtalya gibi ülkelerin fiyat bilgilerini tamamen açıklamadığı, bazı ülkelerin ise seçilmiş maddelerin aylık veya yıllık ortalamasını yayımladığı belirtildi. Ayrıca, Finlandiya ve Hollanda gibi ülkelerin sadece enerji fiyatlarını açıkladığı kaydedildi.
